Communiefeest 30 mei 2016

De wereld verhardt en er is een nieuwe trend die mij verontrust.
Vechtpartijen tijdens of na communiefeesten.

In Helmond zette een pastoor vorige maand beveiligers in het kerkportaal
omdat er vorig jaar tijdens het communiefeest  in zijn kerk ongeregeldheden
waren.

Afgelopen weekend ontaardde een communiefeest in Hooge-Mierde in een
vechtpartij.

Ik ben niet rooms dus ik ging te rade bij mijn vrouw. Zij heeft ooit communie
gedaan. Tot haar uitschrijving uit het kerkelijk register heeft altijd een
moeizame relatie gehad met wat zij het instituut noemt.
Haar herinneringen aan het communiefeest beperken zich tot de volgende:
“wij moesten tijdens de repetitie allemaal knielen in de banken en tegelijk
onze tong zo ver mogelijk uitsteken zodat er een hostie op gelegd kon
worden”. Daar had ze een hekel aan.

En: “tijdens het feest moest ik mijn peetoom bedanken voor de fiets die ik
had gekregen terwijl ik een vreselijke hekel aan die oom had”. Volgens mijn
vrouw was dat wederzijds.

Maar ook: “je kreeg tijdens het communiefeest mooiere cadeau’s dan tijdens
je verjaardag”.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Dat vond ik als voormalig protestant allemaal uiterlijkheden. Mij ging het
er om wat de Heilige Communie doet met een kind. Mijn vrouw vertelde
dat ze achter bleef  met een onvervuld verlangen. Haar was ingeprent dat
ze een bruidje van Jezus zou worden. Ze had er op gerekend dat er iets
magisch zou gebeuren. Dat gebeurde niet.

Nou begrijp ik waarom er tijdens een communiefeest een licht ontvlambare
sfeer is.

  1. Sante (reply)

    30 mei 2016 at 10:41

    Ik ‘deed’ de communie op 7 mei 1947. Ik heb hier nog een plaatje waarop ik te zien ben met een vage grimlach op het gezicht en een bosje lelietjes-van-dalen op de revers van het colbert. Ik had tijdens mijn eerste biecht gelogen dat ik uit de suikerpot had gesnoept (die mogelijkheid was enkele dagen eerder geopperd door andere communicantjes, omdat ik niks beters wist en helemaal niet op de hoogte was van het begrip ‘zonde’. Het was verder een bescheiden feestje, want het speelde zich af in de ‘gemengde’ stad Nijmegen — de betere kringen waren protestants en de arbeiders katholiek, zoals het hoort.

    IUn 1967 verhuisde ik naar Zuid-Limburg en maakte daar enkele maanden later kennis met de echte roomsche manier van communie: enorme cadeau’s, dronken ooms bewusteloos in de goot voor het huis, vechtpartijen zover het oog reikte.

    Ik besloot toen dat mijn kinderen geen communie zouden doen, al betekende dat dat ik hen het gevoel gaf buitengesloten te zijn.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Vluchtelingen 30 mei 2016

(Door Ab Klaassens)

Glimmend van tevredenheid constateert premier Rutte dat de afspraak
die Europa met Turkije heeft gemaakt over de indamming van de
vluchtelingenstroom goed werkt. De instroom via Turkije naar Griekenland
neemt af.

Tegelijkertijd stijgt de toevloed van migranten uit Afrikaanse landen
die via Libië en Italiaanse eilanden Europa proberen te bereiken. Daarover
gaan de afspraken met Turkije niet.

Afspraken met Libië zijn niet mogelijk omdat niemand weet wie er in
Libië aan de macht is.

De akkers in veel Afrikaanse landen staan droog, het vee sterft, de
kinderen kunnen niet meer naar school. Wanhoop drijft de mensen
die nog niet door apathie zijn verslagen naar de rubbervlotten van de
mensensmokkelaars.

Wie de tocht overleeft heeft geen terug en geen vooruit.

Door een wand van prikkeldraad en schaamte reiken wij wat voedsel aan.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Inktzwart 29 mei 2016

Mijn gedachten zijn op deze zondagmorgen bij mijn collega’s
sportjournalisten en bij de koppenmakers.

De hele week hebben ze toegeleefd naar wat misschien wel
het meest heroïsche weekend voor de Nederlandse sportwereld
had moeten worden. Steven Kruijswijk leek de Giro d’Italia te
gaan winnen. Stuurfoutje.  Hij concurreerde om aandacht met
Max Verstappen die zaterdag de vangrail raakte en vanmiddag
in Monaco achteraan moet beginnen. Stuurfoutje.

In Nederland was alles in gereedheid om Kruijswijk komende
week te huldigen. Nuenen kleurde roze. Den Bosch, waar de
officiële huldiging van de onfortuinlijke maar fantastische
Brabantse wielrenner plaats zou vinden, was in opperste staat
van opwinding. Zonder enige inspanning zouden ze weer
wielerstad van Nederland zijn.

De sportjournalisten hadden zich verheugd op een met
roze champagne overgoten afterparty, want sportjournalisten
zijn ook sportliefhebbers.

Het feestje in onze provinciehoofdstad zal wel niet door gaan.
In Nuenen hebben ze er een held bij, daar kunnen ze in de
plaatselijke kroeg met opgeheven hoofd een pilsje op nemen.

De koppenmakers hebben  een week zitten broeden.
Hoe vat je zo’n Hollands succes samen in – pak ‘m beet – tien
woorden waarmee je de emotie overtreft waardoor
sportminnend Nederland al  overmand zou zijn.

Ik heb zitten stoeien, maar het is mij niet gelukt om van roze
en red bull inktzwart te maken zonder dat mijn handen
vies en plakkerig werden. Daarom heb ik ze gevouwen en
mijn ogen ten hemel gericht, hopend op een wonder.

  1. Harry Perton (reply)

    29 mei 2016 at 11:52

    Heel Holland overstuur.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Vader 28 mei 2016

(Door Ab Klaassens)

De vader van mijn vader heb ik nooit gekend: hij was al  in dronkenschap
van een ladder dood gevallen voordat  ik geboren werd.

Mijn vader moest na vijf jaar lagere school aan het werk om geld te
verdienen voor zijn moeder en zijn jongere zus.

Na diverse baantjes kreeg hij contact met volgelingen van Domela
Nieuwenhuis, de leidsman van een groep socialisten die de anarchie
predikten en een geweldloos verzet tegen het kapitalisme.

In zijn geboorteplaats Groningen werd mijn vader leerling-sigarenmaker
in de eerste  – en laatste – socialistische en anarchistische sigarenfabriek
De Pionier.

pionier

De fabriek ging ten onder aan anarchie en tegenwerking van de
middenstand. Als één van de jongste medewerkers moest mijn vader al
snel zijn biezen pakken waarna  hij – met zijn rode arbeidsverleden –
weinig kans maakte op een betaalde baan in het toen conservatieve Groningen.

Met het weinige dat hij bezat in een kartonnen koffertje fietste hij naar
Amsterdam waar hij  een betrekking vond als knecht van een
wasverzender.

Hij was één van de vele Groningers en Friezen die hun geboortegebied
verlieten om elders een nieuw leven te beginnen. Recentelijk hoorde
ik het PVV-kamerlid De Graaf denigrerend spreken over ‘gelukzoekers’
toen het in een kamerdebat even over vluchtelingen ging.

Gelukzoekers . . . . . .

Ik ben de zoon van een gelukzoeker.

  1. Laurent (reply)

    28 mei 2016 at 16:58

    Mooi ern raak stuk weer, Ab.

  2. Jan Verhoeven (reply)

    28 mei 2016 at 20:29

    Erg mooi stuk Ab, mijn voorouders waren ook gelukzoekers uit Groningen.

  3. Harry Perton (reply)

    28 mei 2016 at 20:57

    Grappig. Ik heb me wel eens verdiept in de Pionier (sigarenmerk: de Zaaier) en daar nog steeds een mapje met documentatie van.

  4. Wieneke (reply)

    29 mei 2016 at 10:25

    Het grote verschil : de gelukszoekers van toen spraken Nederlands en hadden op zijn minst lagere school (want leerplicht) gehad. Bij aankomst in de regio hadden ze werk en konden ze – misschien in aanvang wat moeizaam – gewoon hun eigen broek ophouden.

    Denigrerende opmerkingen zijn absoluut nooit oké, maar ik wil wel graag de zaken nuchter blijven bekijken.

  5. ab klaassens (reply)

    29 mei 2016 at 20:44

    Wieneke: ook mensen zonder school hebben honger en nu vooral dorst. In Afrika heerst
    droogte. De akkers staan droog, Het vee sterft. Nu al proberen duizenden met groot gevaar en
    achterlating van honderden drenkelingen de oversteek naar Europa.
    Het worden er miljoenen. We zullen ze moeten voeden. Ik zie het voor me:
    reikende handen door een muur van prikkeldraad.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Fiets 27 mei 2016

Telefoneren op de fiets wordt misschien strafbaar. Een verbod zou
betekenen dat ik op mijn dagelijkse woon-werkrit per fiets minder
vaak in de remmen hoef.

De lastigste bellers zijn die mensen die je achterop komt en die je
wilt passeren. Gelukkig is elke ervaren fietser getraind in het
herkennen van die bellers.

In de eerste plaats zijn het altijd pubermeisjes.  Ze hebben het
hoofd gebogen. Ze fietsen langzaam en ze slingeren over het
fietspad omdat ze met één hand sturen en geen weet hebben van
hun omgeving.

 Je kunt met je fietsbel bellen als je wilt passeren maar dat is
zinloos. Ze hebben oordoppen in om onnodige prikkels als
toeterende auto’s te weren. Op grote afstand horen ze je dus niet.

Als je belt zodra je ze tot op een paar meter genaderd bent,
schrikken ze. Omdat ze met één hand sturen loop je het risico dat
ze uit balans raken en je wilt als eerbiedwaardige man niet viral
gaan op Instagram terwijl je op het asfalt sterft in een kluwen van
pubermeisje en fiets.

De kunst is om heel snel langs zo’n meisje te fietsen als haar
slingerbeweging vanaf de linkerkant wordt ingezet naar de
rechterkant, dan weet je dat je een paar seconden hebt om er langs
te komen. Ik denk dat Max Verstappen zo zijn vaardigheid heeft
ontwikkeld.

Zo’n verbod is mooi, maar de bedenkers vergeten dat het mobieltje
een verslavende drug is.  Beter is het de fiets van pubermeisjes af te
pakken. Ze zullen het niet eens merken.

  1. Sante (reply)

    27 mei 2016 at 08:58

    Ik heb hier verder geen opmerkingen bij. Ik wil ineens weer dat ik nog durf te fietsen.

  2. Harry Perton (reply)

    27 mei 2016 at 11:55

    Zoals altijd: er moeten eerst dooien vallen.

  3. Ximaar (reply)

    27 mei 2016 at 13:39

    Het is een behoorlijk complex gedoe. Vanwege mijn vrijwilligerswerk voor de regionale fietsersbond probeer ik ook te bekijken en te bedenken wat je hier aan kunt doen. Het begint al met het bellen. Sommigen doen het met een mobieltje aan het oor, maar je ziet steeds vaker mensen in het luchtledige praten. Mobieltje is nergens te bekennen, de dames en heren hebben een oortje in met halverwege het snoertje de microfoon. Dus handsfree. Dat geldt ook voor de professionele moslima die de mobiel in de hoofddoek gekneld tegen het hoofd houden. Het echte probleem zit eerder in de Whatsappers, Twitteraars en Facebookers of mensen die voor navigatie op een schermpje kijken. Dat kan ook te voet of in de auto en in al die gevallen is er weinig zicht op de weg. Ik zie hier vooral besteldiensten rondrijden met een tablet op de bijrijderstoel. Ze lezen daar waarschijnlijk de opdrachte via whatsapp of dergelijke. Een agent in een auto kan dat moeilijk bekijken, behalve dat zo’n chauffeur de hele tijd extreem rechts naar beneden kijkt. En dat doen ze doodleuk op drukke en linke kruisingen. Maar ja het is wel handsfree. Soms zie ik automobilisten de auto aan de kant zetten, omdat ze gebeld worden. Klinkt positief, maar is dat minder als je bedenkt dat een deel zomaar de auto op een stoep zet of op een fietsstrook stopt. Het is niet voor niets dat stoppen of parkeren op een fietsstrook verboden is. De fietsers moeten er dan om heen over de rijbaan en dat levert snel gevaarlijkere situaties op dan handson bellen. Statistisch gezien doen fietsers onder de 60 het met het jaar beter. Per jaar zijn er 5% minder fietsdoden onder de 60 en die trend is al 15 jaar gaande. Daar is ook geen verandering in gekomen toen het gebruik van de GSM t/m de Smartfoon toenam. Er is wel een stijging onder de 60plus fietsers, simpelweg omdat die meer en harder zijn gaan fietsen en brosser zijn. Maar dat zijn juist de mensen die minder met zo’n speeltje in de weer zijn. Die hebben alleen een mobieltje mee voor nood en die zit in een stuurtasje. En als die gaat, dan is het belangrijk en moet alles er voor wijken en zoeken ze zich een slag in de rondte zonder eerst even de fiets aan de kant te zetten, want daar is natuurlijk geen tijd voor. 😉

    Handhaving is overigens niet zo moeilijk. Gewoon de verzekeraar de laatste 10 minuten van het mobielgebruik verstrekken en als daar uit vast te stellen is dat er tot het ongeval actief op een schermpje werd gewreven, dan vervalt de verzekering.

  4. Laurent (reply)

    28 mei 2016 at 17:00

    “…en je wilt als eerbiedwaardige man niet viral
    gaan op Instagram terwijl je op het asfalt sterft in een kluwen van
    pubermeisje en fiets.” hahahaha

  5. Laurent (reply)

    28 mei 2016 at 17:00

    Ik loop tegenwoordig naar mijn werk :-)

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Sylvana 26 mei 2016

Ik ben blij met de Facebookpagina waarmee Sylvana Simons wordt
uitgezwaaid. Eindelijk heeft reagurend Nederland een gezicht. Donny
Bonsink. 23 jaar. Gisteren kreeg hij een volle pagina aandacht in de NRC.

Donny heeft een hekel aan Sylvana Simons en daarin wordt hij gesteund met
42.000 likes op zijn pagina.

Sylvana zet zich vooral in voor niet-blanke Nederlanders. Dat vind ik een
loffelijk streven. Omdat Nederlandse talkshows van mei tot september op
zwart gaan zocht ze een ander podium. Dat werd DENK. Je kunt dat een rare
keuze vinden, maar als zij vindt dat dat de partij is waar ze steun krijgt voor
haar strijd, is dat haar zaak.

Sinds haar coming out wordt Sylvana door een deel van het volk verrot
gescholden. Het volk claimt dat recht.   Dieptepunt is de uitzwaai-actie van
Donny Bonsink.

Donny wil niet dat Sylvana stopt met politiek, maar dat ze nadenkt over wat ze
zegt. Donny laat op zijn pagina wel een reactie als Hoervana Simons staan.
In de wereld van de Donny’s is het onbestaanbaar dat is nagedacht over
zinnen van meer dan vijf woorden.

Donny vindt zijn pagina niet racistisch. “Als wij vinden dat ze hier niet
thuishoort. Mogen we dat zeggen. Dat heeft niets met afkomst en huidskleur
te maken”. Donny’s mogen zeggen wat ze willen

Donny begrijpt niet waarom Sylvana af wilde van Zwarte Piet. “Wat hebben
wij je aangedaan? Volgens mij heeft Nederland je veel kansen gegeven”,  zegt
hij tegen NRC.

Donny Bonsink. 23 jaar. Hij heeft een leven vol kansen voor zich.

  1. Laurent (reply)

    27 mei 2016 at 07:01

    ik hoop dat het OM hem te grazen neemt, het wordt tijd dat dit soort racisten als de criminelen behandeld worden die ze zijn, net als hun grote voorbeeld Wilders.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Keuzes 25 mei 2016

De week begon hoopgevend. In Oostenrijk werd een linkse meneer president
in plaats van wat in de media een extreme-rechtse meneer werd genoemd.

PvdA-minister Lodewijk Asscher zei dat het niet per definitie zo is dat zijn
partij volgend jaar regeert met de VVD. Ik ben er niet achter of hij bedoelde
dat zijn partij niet meer zal regeren. Maar goed, het gaat om de intentie.

Aandeelhouders van Shell wilden tijdens hun vergadering via een motie het
bedrijf dwingen tot een milieuvriendelijker koers. De social media stonden er
vol van en je zou bijna gaan denken dat de motie een kans maakte.

Per saldo hebben we vandaag een zekerheidje (Oostenrijk), een twijfelgeval
(PvdA) en een jammerlijk verlies (de motie werd ruim weggestemd).

Toch is er beweging. Wie de voortreffelijke Shell-dialogen op de site van de
Correspondent leest ziet dat het bedrijf wel degelijk probeert op termijn
milieuvriendelijker te werken. Maar, zoals één van de medewerkers zei: een
mammoettanker verander je niet met een handomdraai van koers.

Of dingen veranderen ligt eigenlijk aan ons, gewone mensen. Wij kunnen
tijdens verkiezingen een stem uitbrengen en wij kunnen besluiten dat we geen
fossiele brandstoffen meer gebruiken. In het rijke westen kunnen we er ook
voor zorgen dat mensen in slecht bedeelde gebieden alternatieven gaan
gebruiken.

Het gaat om keuzes. Het maken van keuzes is best moeilijk in een wereld
waarin de opinie gedomineerd wordt door de grootste schreeuwers die
veranderingen in hun vertrouwde wereld vooral als bedreigingen zien in
plaats van kansen.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Slachtoffer 23 mei 2016

Ik ben mijn journalistieke loopbaan begonnen in een gebied waar de mensen
niet met de pers spraken. Zij hadden genoeg aan hun monoloog tot de Heere
HEERE die hun woorden nooit zou verdraaien.

In Brabant – zo is mijn ervaring – was het volk toegankelijker. Loslippiger
ook. Niet per definitie betrouwbaarder.

Ondertussen speelt dankzij internet iedereen journalist. Waar in mijn vorige
standplaats nog slechts één Alwetende was, wil nu niemand meer onwetend
zijn.

Ik herinner mij een interview dat een collega had met een buurtbewoner van
iemand die vermoord was. De buurtbewoner gaf een bloemrijke beschrijving
van het leven dat het slachtoffer leidde. Op de stelling van mijn collega dat zijn
informant de onfortuinlijke buurman dus goed kende, antwoordde de
zelfbenoemde bron: “Nee, ik zag hem alleen af en toe met zijn hondje lopen”.

Het is voor sommige mensen ondenkbaar dat, als zij – eenmaal
doorgedrongen tot aan de rood-witte linten – door een journalist worden
aangesproken moeten antwoorden: ik heb geen flauw idee.

In Helmond is vorige week in het kanaal het lichaam gevonden van Bart
Hillen. Het was in dekens gewikkeld en stak in een grote zak. Zonder twijfel
een misdrijf.

Een vriend van het 67-jarige slachtoffer vertelde tegen het Eindhovens
Dagblad dat de dode een einzelgänger was. Toen de verslaggever vroeg hoe
het slachtoffer betrokken kon zijn geraakt bij een misdrijf haalde de vriend de
schouders op en zei: “Dan zou ik ontzettend gaan speculeren en dat lijkt me
niet verstandig.”

Dat is een echte vriend.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

MarieJan 23 mei 2016

(Door Ab Klaassens)

Ik had de tuin voor en achter zo lang  verwaarloosd dat ik mijzelf niet meer in
staat achtte de woekering van niet gewenste begroeiing te bestrijden. Een tip
van de buren: vraag die Pool uit Helmond die hier in de buur tal overal bezig
is. Hij werkt zich voor elf euro per uurhet schompes.

Via zijn dochter die een paar woorden Nederlands spreek tkon ik hem
duidelijk maken wat mijn wensen waren: de tuinen zo ver schoon maken van
ongewenste groeisels dat ikhet verder kan bijhouden met een schoffel, een
hark en een zere rug.

MarieJan Skykorski stortte zich op het karwei met een groteijver en korte
pauzes. In drie dagen werkte hij drie jaar verwaarlozing weg.

Verderop in de straat betaalde een kennis vijftig euro per uur aaneen
Nederlands hoveniersbedrijf. Van die vijftig euro gaat een groot deel naar de
staat die daarvan mijn AOW betaalt en het onderwijs voor mijn kleinkinderen.

Ik kon MarieJan Skykorski niet uitleggen waarom ik wilde afzien van zijn
diensten. Ik heb hem gezegd dat ik hem niet meer kon betalen. MarieJan
maakte van die nietsaandehand-gebaren en zei “contract, 1 mei contract.”

Waarmee hij wilde zeggen dat hij een vaste baan had gekregen.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Gele koorts 20 mei 2016

Er verschijnen dagelijks berichten in de media die meer vragen oproepen dan
beantwoorden. Neem nou het bericht vandaag over gele koorts op de site van
de NOS
. Laten we er eens door lopen.

Dit is wat er staat:

De gele-koortsuitbraak in Angola heeft sinds december afgelopen jaar al
bijna 300 levens geëist. Meer dan 2500 mensen zijn besmet met de ziekte. De
wereldgezondheidsorganisatie WHO wil nu de bevolking in Angola massaal
vaccineren. Tijdens een crisisbijeenkomst heeft de WHO afgesproken dat er
snel maatregelen genomen moeten worden om verdere verspreiding van
gele koorts te voorkomen.

Mijn vraag is: als mensen al sinds december sterven aan gele koorts, waarom
is er dan  pas diep in mei crisisberaad? Hebben de mensen van de WHO een
ander tijdsbesef en gevoel van urgentie dan een eenvoudige burger in
Nederland? Ik hou mijn hart vast voor de snelheid waarmee de maatregelen
worden genomen.

De WHO wil verder zuinig omspringen met de vaccinatie-vloeistof om te
voorkomen dat ze zonder komt te zitten.

Als er sprake is van een crisis (en dat is er want er is crisisberaad geweest)
waarom kan dan niemand in de wereld beslissen dat er meer
vaccinatievloeistof moet worden gemaakt? Er zijn ook hooggeplaatsten die
kunnen beslissen dat vliegtuigen bombarderen waardoor mensen gedood
worden. Waarom kan dan niet afgedwongen worden dat mensen blijven
leven?

Het Internationale Rode Kruis waarschuwde eerder vandaag al voor een
internationale uitbraak als het virus zich verder verspreidt. Naast Angola,
zijn ook in de Democratische Republiek Congo, Kenia en China al
besmettingen geconstateerd. 

Een waarschuwing voor een internationale uitbraak als het virus zich verder
verspreidt? Als ik het zo lees is daar al sprake van: Angola, Congo, Kenia en –
me dunkt – China. Of wordt met internationale uitbraak bedoeld dat het virus
het overwegend blanke Europa en Amerika bereikt?

  1. Sante (reply)

    20 mei 2016 at 09:01

    Jan, ik ben nog nooit in Angola geweest natuurlijk, maar uit een boek van Paul Theroux Last Train to Zona Verde (2013) begrijp ik dat het een land is zonder feitelijke regering en zonder maatschappelijke structuur, waar niemand zijn leven zeker is (voor zover je leven zeker kan zijn) en waar je dus niet zo eenvoudig ‘even’ een vaccinatieprogramma opzet. Waarbij je dan ook nog het risico loopt dat wanneer je de boel niet echt fantastisch goed organiseert en regisseert de hele vaccinvoorraad bij de lunch wordt opgedronken door een minieme maar uitzinnig rijke elite.

  2. Harry Perton (reply)

    20 mei 2016 at 11:03

    Gele koorts is toch al eeuwen endemisch in de tropen? Het staat me bij dat het een grote killer onder indischgasten was.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *