Brabantse lessen voor Johan Remkes 5 augustus 2022

Als Johan Remkes vandaag met de boeren praat dan hoop ik
dat hij de recente Brabantse geschiedenis heeft bestudeerd.

Onlangs schreef ik al dat boeren die vinden dat de overheid
eindelijk eens moet bewegen in het stikstofdossier iets hebben
gemist. Het presenteren van het beruchte kaartje was een
enorme beweging. Weliswaar niet zo goed doordacht, het heeft
in ieder geval iets in beweging gezet.

Nu denkt het kabinet er volgens het Eindhovens Dagblad
over de stikstofdeadline op te schuiven naar 2035, want de
datum is ondergeschikt aan het doel. Waar ken
ik dat toch van?

Van de recente Brabantse geschiedenis.
Al in het eerste decennium van deze eeuw was er – in
ieder geval in Brabant – sprake van dat boerenbedrijven
stikstofuitstoot moesten verminderen. In 2028 moest iedereen
milieuvriendelijke stallen hebben. De boeren kregen toen
een zee van tijd. De boeren met het gezondste verstand gingen
meteen het nieuwe pad op.

Ergens halverwege het tweede decennium vond een
liberaal/links college van Gedeputeerde Staten dat de meerderheid
van de boeren in Brabant niet in beweging was te krijgen.
De druk ging op de ketel, in 2017 werd de deadline vervroegd
naar 2022. 

Onder aanvoering van een door boeren onder druk gezet CDA
begon toen een jarenlange discussie over die datum. Het ene na
het andere college klapte en de datum werd 2024. Ondertussen
had iedereen z’n hoop gevestigd op nieuwe stalsystemen en
andere vernuftige technieken die weinig soelaas boden, met
als dramatisch dieptepunt stalvloeren die zo gevaarlijk bleken
dat boeren bang waren voor ontploffingen.

Boeren die wel het belang van stikstofvermindering inzagen
gingen stug door op het pad naar de nieuwe tijd. (Het valt me
op dat juist die boeren nu in de media die ik serieus neem
veel aandacht krijgen, ook een manier van stelling nemen).
Anderen haalden de tractoren uit de loods om te protesteren.

Voor mij is de Brabantse geschiedenis een leermoment.
Een deadline is een politiek dingetje, dat door partijen wordt
gebruikt om het eigen hachje te redden. Het CDA voorop. Zo’n
deadline op zich betekent niks. De enig datum die telt is die
van vandaag, waarop je moet beginnen met het terugdringen
van de uitstoot. 

Dus als ik zo’n compromis lees denk ik: OK en nu door . . .
Mijn ervaring in de Brabantse politiek de afgelopen jaren is dat
boeren (de radicale minderheid uitgezonderd) best om willen
schakelen. Als ze maar van die moordende deadline af zijn.
Noodgedwongen lopen ze al aan de leiband van de Rabobank
en veevoederbedrijven. De overheid moet niet het allerlaatste
druppeltje in de melkemmer doen.. Als Johan Remkes de
boeren mee kan krijgen door ze tijd te laten kopen en ze het
gevoel te geven dat ze baas zijn over hun laatste greintje
vrijbuitersgevoel dan is dat helemaal niet erg.

Van Brabant hebben we geleerd dat je dan wel samen met
de boeren nauwgezet aan de voortgang van het proces moet
werken. Als je ook landelijk de boel jaren laat waaien, het CDA
en de boeren eindeloos laat discussiëren over deadlines en
blijft wachten op technische ontwikkelingen, dan voorspel ik
dat over een paar jaar er nog steeds geen beweging in zit.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Rekenen de Brabantse boeren zich niet te rijk? 15 februari 2020

Het Brabantse provinciebestuur heeft vrijdag de boeren meer tijd gegeven om hun
stallen milieuvriendelijk te maken.

Wie – zoals ik – vrijdag de vergadering van Provinciale Staten volgde, kon concluderen
dat de nieuwe coalitie die er aankomt, de boeren nog veel meer tijd wil gunnen. VVD, FvD
en CDA zijn de echte vrienden van de boeren. Omdat het vrijwel zeker is dat de kleine
partij die nodig is voor een meerderheidscoalitie 50Plus is, hebben de boeren een fijn vooruitzicht.

Althans zo lijkt het, want misschien rekenen de boeren zich wel te rijk. De boerenorganisaties
hebben deze week samen een plan gepresenteerd. Ze hebben aangeboden ervoor te zorgen
dat de stikstofuitstoot in 2030 veertig procent minder is dan in 2009. Dat is vier procent
meer dan in 2009 werd afgesproken.

Dat is dus een genereus aanbod van de boeren. Ze hebben één voorwaarde: ze doen dat
geheel op hun eigen manier. Als extraatje hebben ze in hun plan twee ijkmomenten ingebouwd
waarop wordt gecontroleerd of ze het doel halen. De boerenorganisaties ijken zelf. Ze
hebben er vertrouwen in dat ze hun achterban kunnen bijsturen als die achter blijft.

Op dit moment wordt er al minder stikstof uitgestoten dan in 2009. Hoeveel minder weet
geen mens. Daarom willen de boeren een nulmeting. Ze verwachten zelf dat ze nu op een
procent of twintig zitten. Dan moeten ze nog 20 procent.

Met de komende warme sanering van de varkenshouderij en het verdwijnen van de
pelsdierhouderij kunnen daar nog flink wat procenten bij komen. Dat zijn afspraken die de
overheid en de boeren samen hebben gemaakt. Boeren die stoppen hoeven vanzelfsprekend
geen inspanning meer te verrichten om de stikstofuitstoot terug te dringen. Los van de niet
te onderschatten emotionele kant van zo’n beslissing gaat dat vanzelf.

De extra in spanningsverplichting die de andere boeren dus op zich nemen bestaat uit
– pak ‘m beet – een procent of tien, misschien vijftien. Dat is de helft van wat er de afgelopen
jaren al is bereikt.

Maar, de boeren willen ook dat andere sectoren hun steentje bijdragen. Daarbij moeten
wij denken aan bedrijven, energiecentrales en niet te vergeten de luchtvaart, oftewel
Eindhoven Airport of één van de andere talloze kleine luchthavens die onze provincie
rijk is. En niet te vergeten het autoverkeer waar ook nog wel winst is te behalen.

En dan denk ik bij mezelf: rekenen de boeren zich niet te rijk? Waar VVD, FvD en CDA
zich ook op zullen vinden de komende weken, dat zal in ieder geval op het gebied van
economie zijn. Vooral VVD en FvD willen groei, groei, groei. FvD lijkt niet van plan
Eindhoven Airport te gaan beknotten. De VVD wil asfalt. Het CDA wil zo graag meeregeren
om de verloren boeren-achterban terug te winnen, dat die overal in mee gaat.

Dus veertig procent minder (in de praktijk is dat wel een ander getal) is een heel mooi
aanbod van de boeren. Maar ik ben bang dat ze daar toch alleen voor opdraaien. Dan
hebben we het nog niet eens over de vraag wie er gevraagd gaat worden om stikstof in te
leveren ten gunste van die bedrijven en die nieuwe wegen. Drie keer raden . . . .

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Het CDA en de boeren 19 oktober 2019

Vandaag heb ik voor Omroep Brabant een analyse geschreven over de bom die het
CDA in Brabant onder de coalitie heeft gelegd.

De Brabantse CDA-fractie wil dat de regels die de provincie heeft geformuleerd voor het
landbouwbeleid worden aangepast en zo snel mogelijk in lijn worden gebracht met het
landelijke landbouwbeleid. Dat betekent dat de christendemocraten willen dat de veel
strengere Brabantse regels van tafel gaan.

Het CDA maakte dat vrijdagavond bekend in een persbericht. Fractievoorzitter Ankie de
Hoon wil geen toelichting geven. De collega-politici, de boeren en de media moeten het
er maar mee doen.

De Hoon heeft vrijdag wel met collega’s in Provinciale Staten gesproken, maar het lijkt
erop dat het CDA in het persbericht verder gaat dan in dat gesprek.

Op 11 oktober kondigde De Hoon al aan dat ze met een voorstel zou komen. Nu ze feitelijk
de Brabantse regels van tafel wil is dat een regelrechte bom onder de kersverse coalitie.

De vraag is of De Hoon en haar coalitiepartners het zo hard gaan spelen. De coalitie is na taaie
onderhandelingen tot stand gekomen. Het CDA vocht zichzelf – na jaren langs de kant te hebben
gestaan – binnen en nam genoegen met portefeuilles die door velen worden gezien als pretpakket.
De partij nam er genoegen mee omdat ze zo graag aan de bestuurstafel wilde zitten.

Dat is niet zo gek want aan die tafel kun je invloed uitoefenen en dat blijkt nu wel. Maar hoe
ver ga je?  De andere coalitiepartijen D66, VVD en PvdA, sinds de laatste verkiezingen aangevuld
met GroenLinks, hebben het strenge Brabantse veehouderijbeleid bedacht in weerwil
van boerenprotesten in 2017.

D66, PvdA en GroenLinks zullen niet zo gemakkelijk een krimp geven. De VVD is iets flexibeler.
Er zal nu veel van de lenigheid van de VVD afhangen. VVD-voorman Christophe van der Maat
zal net als tijdens de coalitie-onderhandelingen deze week overuren moeten maken.

De situatie doet in de verte denken aan de discussie over de fusie van Nuenen en Eindhoven.
Toenmalig SP-coalitiepartner zette de boel ook op scherp. Uiteindelijk vond de coalitie een
vluchtweg omdat er in het zicht van de haven nieuwe landelijke regels werden gemaakt waarbij
zo’n fusie nog voor de eindstreep zou kunnen sneuvelen. Na drie vergaderingen besloot de
provincie dat risico niet te nemen en de fusie af te blazen.

Landbouwminister Carola Schouten heeft een pas op de plaats aangekondigd om alle
consequenties van alle stikstofmaatregelen nog eens op ene rijtje te zetten.

Brabant zou daarop kunnen meeliften. Dat betekent in feite uitstel van wat Brabant eigenlijk
wil. Daar ziet met name GroenLinks gedeputeerde Rik Grashoff geen heil in. Maar een adempauze
kan de coalitie redden. Dat is ook wat waard want de onderhandelingen daarover hebben al
aangetoond dat er weinig alternatieven zijn om Brabant eensgezind te besturen. Als er iemand
is die dat weet is het Ankie de Hoon.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.