Vocalies (462) Waanzinnige Lucia 19 december 2017

(Door Marlies)

Nog één opera hebt u van me tegoed voordat ik afreis naar Leipzig met de
kerstdagen en met gasten van MUSICO: Lucia di Lammermoor.

Ik schreef er al eens over, de opera bevat een sopranen-hoofdrol die op zijn
zachtst gezegd nogal ‘Anspruchsvoll’ is. Mooi Duits woord vindt u niet? Ik kan
er zo gauw geen goeie Nederlandse vertaling voor vinden. ‘Veeleisend’ komt
nog het dichtste in de buurt…

Twee grote aria’s heeft Lucia te zingen, en in allebei zit waanzin. De eerste
‘Regnava nel silenzio’ is misschien wel moeilijker dan de eerste, omdat daar
een zekere gelaagdheid in zit: ze is nog niet doorgedraaid, maar de waanzin
ligt op de loer en schemert hier en daar door.

De tweede is qua emotie gemakkelijk: hier is ze inmiddels knettergek, om het
maar eens even onparlementair uit te drukken. Ze heeft haar echtgenoot in
het huwelijksbed doodgestoken en komt met bebloed mes het toneel
opgelopen.

Dame Joan Sutherland deed dat zo bloedstollend dat de eerste twee rijen van
het publiek (in de Stadsschouwburg in Eindhoven, jawel…!)  achteruitweek als
ze met de dolk opgeheven naar voren liep, maar dit is een oud verhaal…

Wat aan de hele rol bloedstollend geváárlijk is, is de omvang ervan en het feit
dat het allemaal spatzuiver moet en zeer, zeer precies getimed. In de tweede
aria is er een heel stuk dat precies gelijk moet met de fluit en je valt
onmiddellijk door de mand als je daar ook maar een fractie van afwijkt. En
doe het maar eens: knettergek spelen en tegelijkertijd als een ijskoude
analytica zorgen dat de stem het houdt en dat alles precies loopt zoals Gaetano
Donizetti het voorgeschreven heeft.

U begrijpt dat ik als een wolvin ga zitten loeren of de hoofdrolspeelster in
Leipzig, Anna Virovlansky zich houdt. Het lijkt niet erg aardig van me, maar ik
denk dat ik niet te enige zal zijn die zit te loeren…  iedereen kent de
legendarische zwaarte van de rol… operapubliek is niet altijd aardig.

Groot zal mijn respect zijn als ze er goed doorheen rolt, zoals ik in tranen was
toen ik Anna Netrebko de rol hoorde zingen. Die nam mij zo mee dat ik op
slag mijn wolvinnengedrag vergat.

Nog maar even heel kort de plot dan?
Lucia di Lammermoor wordt vermorzeld in de vete tussen twee Schotse Clans.
Ze leeft met haar broer Enrico op het onrechtmatig verworven kasteel
Ravenswood. Enrico staat daardoor maatschappelijk onder druk en wil zijn
zuster gunstig uithuwelijken om zijn reputatie aldus te herstellen. Maar Lucia
houdt van de aartsvijand van de familie, Edgardo van Ravenswood. Tijdens
het huwelijksfeest doodt ze haar kersverse echtgenoot in het bruidsbed. Het
gezelschap verklaart haar waanzinnig. Edgardo komt om in een duel; net vóór
hij sterft hoort hij de doodsklok luiden voor de dood van zijn geliefde.

En nog een klein lollig detail?
De begeleidende partij bij de waanzinscène bedacht Donizetti oorspronkelijk
voor een glasharmonica. Hij heeft die bij de door hem geleide voorstellingen
al vervangen door een dwarsfluit. Soms wordt de partij toch op een
glasharmonica uitgevoerd. Lastig instrument en moeilijk om iemand te
vinden die zo’n partij goed kan spelen.

In het filmpje Anna Netrebko op haar best. Ik heb er niks meer aan toe te
voegen, dan: excuus voor de rare ondertiteling, voor een vollediger versie: ga
naar YouTube.

 

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Vocalies (444) Yevgeni Onegin 5 juni 2017

(Door Marlies)

Er staat weer een nieuwe podcast op mijn eigen website.

Pjotr Iljitsch Tschaikovski’s  ‘Yevgeni Onegin’, dan, zoals beloofd, een
verslagje van de voorstelling in de Opera Bastille op 28 mei jl.
De Fransen noemen de opera Eugène Oneguine. Vond ik nogal aanstellerig,
maar zij hebben de opera weer naar de Bastille gehaald en met Anna Netrebko
in de hoofdrol, dus foei, Vocalies, de Fransen aanstellerig noemen…

Het was een voorstelling die ik mijn leven lang niet zal vergeten. Ik ben meer
een Verdi-mens, van het Italiaans kan ik tenminste nog een flard verstaan hier
en daar, Russisch beheers ik niet, verder dan ‘da’, ‘njet’ en ‘pravda’ (waarheid)
gaat mijn kennis niet; gelukkig werd de opera in het Frans en Engels
boventiteld. Onegin laat zich moeilijker waarderen, je moet er meer voor
doen, niet alleen de taalbarrière nemen, ook een andere mentaliteit, een
andere levensvisie proberen te doorgronden.

Ik had er in het eerste half uur moeite mee, en mijn gasten ook, ik moest
moeite doen wakker te blijven en zag links en rechts van mij koppies
knikkebollen; ik was niet alleen in mijn gevecht tegen de slaap.

Maar toen kwam de briefaria: Tatyana schrijft haar gevoelens over en naar
Onegin in een lange, lange liefdesbrief en komt eigenlijk in de nacht dat ze de
brief schrijft tot volwassenheid. De puberteit gecomprimeerd in één nacht za’k
maar zeggen. Ze onderzoekt haar gevoelens en die gevoelens evolueren van
kinderlijke, puberale flarden naar een stroom van volwassen liefde. De zaal
werd almaar stiller tijdens de lange aria; het kan niet anders of veel, heel veel
mensen herkenden iets uit hun eigen jeugd in deze aria. De zaal was wakker
en alert en de opera vloeide samen met de tijd. Weg was mijn slaperigheid én
die van de mensen om mij heen.

En na de aria ontlaadde de emotie in de zaal zich. Ik ben eigenlijk niet zo van
applaus tussendoor, het slaat vaak de sfeer van een opera kapot, maar hier
moest het gewoon, het kon niet anders. Netrebko, die liggend de aria had
beëindigd, liet de golf van emotie over zich heen komen. Ze heeft  de rol vaker
gezongen (hij past haar als een handschoen) en het was maar goed dat ze lag.
Ieder ander standje zou moeilijk volt houden zijn geweest; het duurde
minuten vóórdat de dirigent de stok weer boven de rand van de orkestbak
omhoog stak, het sein voor voorzetting.

En zo’n vrouw laat Onegin lopen, te zeer in zijn eigen hufterigheid gezonken
om in te zien dat het geluk hem toelacht: één ware vriend hebben en een
echtgenote die een complete, intelligente, warmvoelende vrouw is; het is hem
teveel. Zijn verveeldheid en emotionele neergang is te ver gevorderd om in te
zien dat het geluk zó dichtbij is. Hij wijst de liefde van leven af als een
kinderlijke  opwelling en schiet zijn vriend neer in een zinloos duel dat
voorkomen had kunnen worden als hij ook maar één seconde afstand had
kunnen nemen van zijn egoïstische zelf.

Bij de laatste wanhoopskreet van Onegin  aan het einde, schoten mij
andermaal de tranen naar de ogen. En weer een enorme ontlading, het
applaus duurde meer dan 10 minuten. Onder de indruk schuifelden wij naar
buiten, het bloedhete Parijs in, op weg naar ons laatste diner met genoeg
gespreksstof voor een hele avond.

In het filmpje een deel uit de briefaria, Anna Netrebko in The Met in 2013.

 

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Vocalies (420) Anna Netrebko 13 oktober 2016

(Door Marlies)

Ze deed het weer: Anna Netrebko: haar zoveelste CD is uit. Een van dé
stemmen van onze tijd. Haar vorige CD, getiteld ‘Verdi’ ging in korte tijd
naar de nummer 1 in de pop-charts (in iets minder verhaspeld Nederlands:
de hitlijsten) in Oostenrijk. Nooit vertoond in de geschiedenis van de
klassieke CD’s. Toen waren de recensies al jubelend, ben benieuwd wat ze nu zijn.

Als je de cover (van de CD bedoel ik) ziet is er niks ‘Verismo’s’  aan, nondepatatten
wat een prachtige hoes. En niet alleen omdat Netrebko een plaatje is, maar omdat
de hoes buitengewoon artistiek is met dat prachtige hoofddeksel… bij de titel
‘Verismo’ zou je eerder een armoedig gekleed persoon verwachten… niks is
minder waar. Nou zou Netrebko zelfs in een juten zak nog prachtig zijn (sprak
Vocalies – zelf ooit sopraan, maar nooit zo knap –  jaloers).

Goed, het gaat niet om het hoesje, het gaat om de inhoud… en die zal net als
de vorige keer prachtig zijn. En Netrebko roept af en toe gevaarlijke politieke
dingen en zegt hier en daar wel eens een concert af, maar ze levert waar voor
uw geld. Ik lees de recensie in The Observer/Culture en mijn hart springt op.
Een vrije vertaling: ‘Netrebko is meer dan alleen een ster, haar artistieke
uitvoering van aria’s en scènes uit Italiaanse opera’s is tegelijkertijd subtiel
en opwindend’.

Ultrakort een CV-tje van Anna:
Anna Joerjevna Netrebko werd geboren in Rusland, in 1971); ze is Russisch
Oostenrijks.

Een ‘romantisch’ verhaal: ze zou de vloeren van het Mariinsky theater geboend
hebben om haar Conservatorium-opleiding te kunnen betalen. Er is niks romantisch
aan het boenen van vloeren, maar ook het hebben van een carrière is zwaar
overschat: het brengt een hele hoop spanning en druk met zich mee en de kans
op echte romantiek wordt een stuk minder door een carrière… maar goed, toen
de directeur van het Mariinsky, Valery Gergiev, haar opmerkte en haar mentor werd,
ging het als een dolle: Susanna in Le nozze di Figaro, Ljoedmila in Roeslan en
Ljoedmila  (Glinka) enz. enz.

In 2003 begon ze CD’s te maken, zorgvuldig gepland en de CD’s vertoonden ook
een opgaande lijn in kwaliteit; was de eerste al goed, daarna werd het alleen maar beter.

Ik zag haar nog nooit in het echt: concerten en opera’s waar ze zingt zijn in
no time uitverkocht. Op TV zag ik haar langskomen en als ze in een opera zingt is
haar optreden zo betoverend dat ik ademloos blijf kijken. Normaliter word ik niet
zo meegenomen via een tv-scherm, maar als een uitvoering echt goed is, blijf ik
graag hangen.

Kopen die CD en als u bij een concert of opera kunt zijn: ga!

Hieronder een opname van ‘La mamma morte’ uit Giordano’s opera ‘Andrea Chenier’.

 

 

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.