Vocalies (478) 24 juli 2018

(Door Marlies)

Laten we tijdens deze gloeiend hete zomerdagen eens een koeler onderwerp
aansnijden: een festival in november. De grijze maand november, de maand
dat de zomer lang geleden is en de lente nog ver weg. De maand die niet
doorsneden wordt door feesten. De mistige maand, waarin je ’s morgens de
kleine mistdruppeltjes in je wimpers hebt hangen als je van je fiets afstapt
en je baalt dat je handschoenen nog in het gangkastje liggen… Gaat het al
beter met de hittegolven die over u heenslaan dezer dagen of moet ik nog
even doorgaan?

November is niet mijn maand, ik zoek die maand altijd bezigheden die mij
afleiden van de almaar korter wordende dagen en almaar toenemende
kou… Oktober biedt nog alternatieven, die enkele warme dag en de
herfstkleuren. En december biedt kerst (niet dat ik dol ben op kerst, maar
dan is er afleiding) en in januari ben ik jarig en mag ik meestal een weekje
naar de zon en eind januari mag het fietslicht ’s morgens en ’s avonds weer
uit. Maar november…. Bleeeehhhhh!

Vandaar dat ik u even het Brabantse festival ‘Novembermusic 2018
aanbeveel. Aangezien het thema dit jaar veel vocale beloften inhoudt is
het natuurlijk extra leuk!   Van 2 tot en met 11 november in Den Bosch.
Veel fijne Jazz, veel hedendaags vocaal werk en een paar mooie
ouwetjes-in-nieuwe-jasjes. Echt zo’n week om je onder te dompelen in
onze Brabantse hoofdstad met lekker eten, een goed hotel, een leuke kroeg
en veel, heel veel muziek! En als-ie om is, is het alweer 12 november….

 

  1. Laurent Bruning (reply)

    26 juli 2018 at 18:08

    Terwijl het enige voordeel dat een stad als Eindhoven boven Amsterdam heeft nu juist is dat het er een stuk rustiger is. Koninginnedag is al verkloot sinds een of andere maniak bedacht heeft dat Eindhiven de dance-hoofdstad van Nederland moest worden, het ergste soort geluid dat muziek wordt genoemd.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vocalies (477) 2 juli 2018

(Door Marlies)

In een Volkskrant vol met ellende en somberte ontwaar ik op zondagmiddag
aan de keukentafel toch nog een (vocaal) klassiek bericht dat de moeite waard
is aan u dóór te vertellen. Niet dat de thematiek van de opera in kwestie (ik
doel op ‘Thijl’, de opera van Jan van Gilse) er nou een is om blij van te
worden, integendeel…., maar het feit dat de opera eens uitgevoerd wordt, is
iets om blij van te worden.

Munne hemel wat een ellende in de wereld. Ik verkeer niet in de vrolijkste
periode van mijn leven, maar het gaat altijd nog veel beter dan wat de krant
presenteert: Trump-ellende, verdwenen jongens in Mexico die nooit meer
terug komen, vaccinatie-ellende, middelbare-school-diploma-ellende en nog
veel meer (volgorde trouwens volstrekt willekeurig). De neiging (die ik altijd
krijg als het mij minder goed gaat) tot mij terugtrekken op een eiland met
mijn favoriete muziek komt weer levensgroot naar boven.

Manlief heeft even alle kranten terzijde geschoven en zit iets vergelijkbaars te
doen als ik op mijn eiland zou doen: hij zit filmmuziek te verzamelen en te
beluisteren en verrast mij met deunen (uitstekend gecomponeerd trouwens!)
van Star Wars, The Thunderbirds (ja echt, weet u nog?, dat was me een partij
slecht vroeger, maar de muziek deugde!) A Space Odyssey, Harry Potter (u
weet wel met dat pingeltje aan het begin…) en ik knap ervan op.

Ik scheur de pagina met de informatie over ‘Thijl’ uit de krant, fl…. de rest bij
het oud papier en zet mij aan dit stukje.

Tisnogalwat, wat ze daar gedaan hebben in Utrecht, maar als iemand het voor
elkaar kan krijgen zijn zij het. Een paar jaar geleden deden ze even zo vrolijk
Wagner in een rijnaak, dus ze weten van aanpakken.

Op de website vindt u de speeldata. Ik grinnik bij het zien van de
openingspagina: de kop van titelrol-zanger Anthony Heidweiller is een
heerlijke slechte. Hij is een oud-studiegenoot en de perfecte persoon voor deze
rol denk ik…

Ik zoek op YouTube en vind daar ook van alles over ‘Thijl’. Ik laad een van de
filmpjes voor u op: ‘Slaet op den Trommele’. Heidweiller maakt één gebaar
terwijl hij op het toneel springt en ik zie hem zo weer voor me in onze lessen
‘Declamatie’ op het Utrechts Conservatorium, ergens tussen 1985 en 1990.
Grappig hoe iemands lichaamstaal bij hem/haar blijft al die jaren…
Geen gemakkelijk repertoire trouwens; het doet oude-muziek-achtig aan,
maar is complex qua toonsoorten…  en het moet goed luid hier en daar, iets
waar Heidweiller in ieder geval in dít filmpje geen moeite mee heeft: hij
dendert moeiteloos dwars door koor, orkest en tromgeroffel heen… heerlijk!

Hoe dan ook: een mooie bestemming voor een zomeruitje, Thijl….

 

 

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vocalies (476) 29 juni 2018

(Door Marlies)

Het komt er weer aan hoor! Het IVC, oftewel het 52ste Internationaal
Vocalisten Concours voor Opera en Oratorium. Van 7 tot en met 15 september
in Den Bosch gaan de sluizen van de vocale stromen weer open.

Den Bosch verandert twee weken in een klankorgie. Van oudsher logeren veel
kandidaten in en rond Den Bosch bij vrijwilligers. Dus als je door Den Bosch
wandelt heb je niet alleen rond het theater kans dat je een toonladder of een
aria-flard hoort, maar ook verder weg van het theater. Sommige mensen
stellen al jaren vrijwillig hun huis open en er zijn mooie vriendschappen
opgebloeid. Kijk maar eens op de website van het IVC, daar vind u allerlei
informatie. Voor veel zangers is het IVC de start geweest van een interessante
carrière in binnen- en buitenland.

Ook dit jaar is er weer een internationale jury en worden er masterclasses
gegeven, zelfs tot in het concertgebouw in Amsterdam (dat ze in de randstad
maar mooi jaloers op ons zijn (of worden) om zo’n mooi concours in
Brabant!).

En niet alleen zangers in de jury, ook mensen ‘van achter de schermen’ (in de
breedste zin van het woord). Handig om die in de buurt te hebben. Het
verwerven van een zangcarrière wordt immers niet alleen bepaald door het
hebben van een stem, maar ook door de juiste mensen tegenkomen, op het
juiste moment kunnen pieken, weten hoe om te gaan met de druk en je
kunnen presenteren. Een deel van die laatste zaken wordt al min of meer
ondervangen door de niet-zangers in de jury, die hebben een neus voor wat er
in de mode is op dit moment en op wat voor stemtypes de impresario’s van
deze tijd zitten te wachten.

Pfoe, soms ben ik blij dat ik dat allemaal niet (meer) hoef… en gewoon thuis
tweestemmig met de stofzuiger kan zingen, puur voor de lol!

Dus als u net terug bent van vakantie: ga naar Den Bosch en smullen maar!

Op YouTube is er van het vorige concours, het 51ste, van allerlei leuks te
vinden, compleet met een integrale opname van de finaleavond.

Ik laad hier het introductiefilmpje op van vorig jaar. In 8 minuut 50 krijgt u
een aardige indruk van wat het is om een carrière te moeten (mogen?) starten
en hoe allesomvattend en -overheersend zoiets kan zijn.

 

 

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vocalies (475) 17 juni 2018

(Door Marlies)

Ik mopper wel eens dat er te weinig aandacht is voor klassieke muziek in de
kranten en op social media. De laatste tijd heb ik niks te klagen. Het donderde
en bliksemde even rond Lotte de Beer’s enscenering van Mozart’s ‘Die
Zauberflöte’, maar ik heb de indruk dat die polemiek als een nachtkaarsje is
uitgegaan…

Er stond een flink stuk in ‘ons eigen’ Eindhovens Dagblad over nieuw
aanstormend talent  Laetitia Gerards – al groef het niet erg diep – en in De
Volkskrant over hoe het is om te zingen het koor van de Nationale opera.

Op Facebook ook lekker veel muziek; daar zit ik welbewust in mijn eigen
bubble… ik gebruik Facebook namelijk als ‘feestboek’; hard ander nieuws haal
ik bij bronnen die daartoe toegerust zijn en op Facebook geniet ik van alles
wat collega’s in de klassieke muziek voor elkaar boksen en posten. Ik vind het
prima zo.

En als je echt helemaal niks anders meer te doen hebt is daar nog altijd
YouTube. Ik kook wel eens (niet vaak, manlief doet dat meestal en
overheerlijk…) en heb dan enige minuten over tussen het moment dat het eten
klaar is en de sleutel in het voordeurslot wordt omgedraaid en ik onverwijld
op moet dienen… ik hou van goeie timing… Op zulke momenten zit ik te
surfen op YouTube. Soms op zoek naar nieuwe dingen, soms mezelf
trakterend op dingen waarvan ik al weet dat ze leuk zijn.

Vaak kwam ik uit bij Patty Lupone. Leek een soort van musicalster, maar met
die term doe ik haar zwaar tekort, zo bleek toen ik wat verder zocht,
nondepatatten wat een strot van beton! Die kan alles zingen en ze stoeit met
alle stemtechniek die beschikbaar is: het zaakje over laten slaan, van borst
naar top-register in twee noten, mét lucht (‘gevoileerd’ zeggen wij
zangpedagogen dan sjiek), zónder lucht en messcherp. Ze is door en door
Amerikaans, maar kan alle accenten imiteren, ze danst alsof ze nooit anders
gedaan heeft .

Ik zocht even haar CV op:
Ze is geboren in 1949 en heeft aan de Juilliard School. Ze debuteerde in 1972
al in het theaterstuk ‘The School for Scandal’ en was vanaf dan niet meer van
toneel te slaan.

Ze kreeg een  Tony  voor de hoofdrol in ‘Evita’ en later nog eentje voor haar rol
in de musical Gypsy. Ik kende haar van het gala waarin de tachtigste
verjaardag van Stephen Sondheim gevierd werd.

Haar rol als zangeres wordt in de biografieën die ik las wat onderbelicht…. Het
is een zangeres als een dragonder, munne hemel, wat kan die zingen!

Ik zoek naar een nummer waar dat te horen is en kan maar niet kiezen.
Uiteindelijk toch maar het nummer ‘Have a little Priest’ uit Sweeney Todd,
ook van componist Sondheim. Niet een makkelijke componist om te zingen,
veel tempo-wisselingen, toonsoort-wisselingen, groot qua omvang en hij
houdt weinig rekening met de grenzen en eigenschappen van de menselijke
stem.  Ik probeerde een stukkie na te zingen en kreeg het maar niet zuiver.
Lupone werpt een blik in de camera, zet de knop om en gaat als het
theaterbeest dat ze is voor het beste resultaat en geeft de twee mannen die de
rol van Sweeney Todd dubbelen, vol waar voor hun  geld!

Er zijn ook hele leuke opnamen van haar en Kristin Chenoweth in Bernstein
(verschrikkelijk lastig te zingen) musical ‘Candide’, maar ja een mens moet
kiezen, dus die gaat u lekker zelf surfen!

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vocalies (474) 9 juni 2018

(Door Marlies)

Weet u wat het voordeel is van ouder worden…??? Dat je meer verleden hebt!
En dat dat verleden soms in een gesprek ineens om de hoek komt kijken, soms
om naar te spoken, maar soms ook om achteraf nog lang te glimlachen en
dingen in een ander perspectief te zien. Na meer dan twintig jaar doet het
deksel dat je toen op je neus kreeg geen pijn meer en een compliment blijkt
langer te blijven hangen.

Ik zat deze week in mijn hoedanigheid als (soort van) secretaresse met
beleidsambtenaren aan tafel. De sfeer was licht melancholiek: de werkgroep
die om mij heen zat genoot van een laatste diner samen: ze is namelijk
opgeheven, anders ingedeeld, niet meer in deze samenstelling bezig, de focus
is verlegd, de speerpunten veranderd, ze is niet meer geborgd (ieieieiek, die
term zou verboden moeten worden…). Kortom met alle ambtelijke termen op
een stokkie en het stokkie in het vuur: het is afgelopen met deze club. Ze
zullen elkaar in andere samenstellingen nog wel tegenkomen en
samenwerken, maar zoals we hier aan tafel zaten zal dat niet meer gebeuren…

Mijn buurvrouw bij het diner was ook een oud-collega: ergens in 1997 werkten
we samen voor dezelfde gemeente. Ik als eind dertiger die een professionele
zangcarrière in rook had zien opgaan en dus weer ‘gewoon’ aan het werk was
gegaan en zij als beginnend jurist, een stuk jonger nog, aan het begin van haar
loopbaan… We hadden het over ‘ken je die-en-die nog?’ en  ‘wat is er toch van
die-en-die geworden?’ toen ze me aankeek over de rundercarpaccio en zei: “ik
weet nog dat we als collega’s mee geweest zijn naar een concert dat jij in het
gemeentelijk cultureel centrum gaf, met een paar jongere zangcollega’s,
sjonge, wat was ik onder de indruk, zoiets had ik nog nooit gezien of
gehoord… zo’n stem… als ik op TV opera zag zapte ik altijd door, maar dit was
verpletterend…”

Ik kan u nauwelijks uitleggen wat een plezier haar compliment mij deed. Ter
plaatse kon ik het concert nauwelijks nog terughalen, maar later op de avond,
thuis op de bank, kwamen de flarden terug en zat ik nog met een glimlach,
niet van mijn gezicht af te béitelen. Ja, het was een mooi concert geweest…

Ik pak mijn plakboeken zelden van de boekenplank, eigenlijk bijna nooit. Dat
bleek ook uit de spinnenwebben die ik lostrok toen ik het juiste boek
probeerde te grijpen; in drie jaar hebben die beesten flink hun best gedaan…
Wanneer zou het nou toch geweest zijn, dat concert?

Het bleek december 1997 geweest. Meer dan twintig jaar geleden, de foto’s
hielpen, bijna alles van die middag kwam terug. Ook de minder leuke dingen:
de sfeer binnen het adhoc opgerichte gezelschap was in de kleedkamers al niet
goed geweest en de recensie, die – laat ik het tactisch proberen weer te geven
– voor mij ietskes beter uitpakte dan voor de heren tenoren, kwam als een
boemerang terug: ik zou de recensent gekend en beïnvloed hebben, er vielen
harde woorden, het clubke klapte uiteen. Ik leerde toen weer een harde les:
het vak is ook binnen de amateurkringen keihard en niet altijd rechtvaardig –
ik heb namelijk een verdomd goed concert gezongen, toen – en een staande
ovatie krijgen heeft ook een keerzijde.

Het duurde tot in 2011 voor ik definitief besloot dat al die negatieve zaken de
positieve teveel overschaduwden, dat mijn faalangst me nog eens zou
vernietigen als ik niet uitkeek en dus: te stoppen met actief solo-zingen. Het is
een strijd geweest, maar zo’n ‘postuum’ compliment na meer dan 20 jaar is
een geweldige pleister op de wonde… die inmiddels trouwens goed genezen is!

De recensent had het over een ovationele reactie op mijn ‘Pace, pace, mio dio’
uit Verdi’s ‘La forza del destino’ en die doe ik mezelf dus hieronder effe
cadeau… Ik zal u lichtjes beschrijven wat er door je heen gaat als je zo’n aria
zingt, dan is het niet voor niks dat na meer dan twintig jaar het spiergevoel
nog precies terugkomt, ’s avonds op de bank.

Er zijn op YouTube talloze prachtige versies te vinden. Ik koos deze, omdat
James Levine (‘Jimmy’ voor intimi) dirigeert en ik moest glimlachen hoe hij
met een ‘opslag’ meteen het tempo haarfijn voor het orkest vastlegt. Hoezo, 4
tellen vooraf?

Bij het chromatische loopje naar beneden aan het begin leer ik nu nog dat het
geen ruk uitmaakt in welk tempo je de noten als sopraan doet, als je maar
zuiver uitkomt en ongeveer gelijk met het orkest… sopranen vrijheid…

En die prachtige lange Verdi-lijnen , die volkomen organisch komen, als je een
Verdi-zangeres met een fatsoenlijke ademtechniek bent. Gek genoeg lukte het
me bij Mozart nooit om zo’n lijn zonder bij-ademen te zingen en bij Verdi
altijd…

Die mooie pianissimo-noot halverwege? Goed afzetten op je middenrif, hem
dan los laten zweven ergens achter je neus en hem als een parachuterende
boompieper laten landen vóór je op het toneel…

En na het tussenspel op tijd inzetten als er geen Jimmy Levine is om het je
aan te geven?  Gewoon banaal tellen: dat is één… dat is twéé, dat is drie…. Als
je bij tien bent komt de tekst: ‘Misero pane…’ tel maar na! Ik had destijds
trouwens een geweldige pianist (wél vriend gebleven!), die subtiel wachtte tot
ik tot tien geteld had… de meeste sopranen kunnen immers maar tot vier
tellen (grapje, dames, grapje!)

En haal vooral adem vóór de laatste ‘Maledizion!’, die hoge bes staat volgens
mij maar als kwartnoot genoteerd, maar ach, als-ie erop zit voor veel en veel
langer: doen!

 

 

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vocalies (473) 24 mei 2018

(Door Marlies)

Allemaal leuke dingen in Amsterdam deze zomer. Nu schreeuwt Facebook me
het weer tegemoet: Sir (let wel: Sir!) Bryn Terfel zingt een van zijn
lievelingsrollen op 4 juni in het Concertgebouw: duvel Mephisto in Gounod’s
‘Faust’.

De website van het Concertgebouw noemt Terfel’s vertolking van de rol
terecht ‘elektriserend’. Behalve Faust de hel in lokken, lijkt het hem ook te
lukken het publiek mee te voeren naar duivelse omgevingen.

Oh, heerlijk: ik ben dol op bad guy’s  en girls in films, in opera’s en in boeken,
allemaal veel interessanter dan de gekwelde sopraan uithangen met rugje-
van-handje-tegen voorhoofd: “o, o, wat heeft het leven mij weer beet…”, niks
hoor: liever scheldend en tierend ten onder, dan lijdzaam wegkwijnen, wat u?!

Doe mij maar Don Giovanni, Mephisto, Abigaille, Lady Macbeth, Azucena,
Carmen, Scarpia (trouwens ook ooit weergaloos door Terfel vertolkt) om maar
eens een paar operarollen te noemen, volgorde volstrekt willekeurig en
volledigheid niet beoogd…

En Al Pacino in ‘The Devils Advocate’, Dexter in de gelijknamige serie, Glen
Close in ‘Fatal Attraction’ die het konijn van haar slachtoffergezin vangt en het
te koken zet op het vuur… En diezelfde Glen Close als Cruella de Vil in ‘101
Dalmations’. Ook hier weer geen volledigheid beoogd en er zijn natuurlijk veel
meer rollen en momenten te noemen…

Goed, Vocalies, terug naar Bryn: zijn verschijnen in het Concertgebouw (waar
hij al memorabele rollen en concerten heeft neergezet, zie YouTube) is een
mooie aanleiding om de Mefistofele-aria eens te laten horen, maar dan van
een andere componist, van Arrigo Boito (ook librettist van Verdi) in de
gelijknamige opera, de enige die hij ooit componeerde.

In plaats van u te vermoeien met de plot van Faust, die u natuurlijk al lang
kent is hieronder een vrije vertaling van de aria ‘Son lo spirito che nega’ uit
Mefistofele.

Son lo Spirito che nega sempre tutto; l’astro, il fior.
Ik ben de geest die altijd alles ontkent: de sterren, de bloemen
Il mio ghigno e la mia bega turban gli ozi al Creator.
Mijn gesneer en mijn vijandigheid verstoren de rust van de schepper.
Voglio il Nulla e del Creato la ruina universal.
Ik wil het niets en de totale vernietiging van het universum.
È atmosfera mia vital ciò che chiamasi Peccato. Morte e Mal!
Ik kik op wat men zonde noemt. Dood en verderf!
Rido e avvento questa sillaba: No!
Ik lach en sneer slechts deze ene lettergreep: Nee!
Struggo, tento, ruggo, sibilo: No.
Ik vernietig, ik verleid, ik schreeuw, ik sis: Nee.
Mordo, invischio, struggo, tento, ruggo, sibilo: No.
Ik bijt, ik verstrik, ik vernietig, ik schreeuw, ik sis: Nee.
fischio, fischio, fischio, fischio, fischio!,
Ik fluit!

Parte son d’una latebra del gran Tutto: Oscurità.
Ik maak deel uit van het grote niets
Son figliuol della Tenèbra che Tenèbra tornerà.
Ik ben zoon van de duisternis en zal ernaar terugkeren.
S’or la luce usurpa e afferra il mio scettro a ribellion
Al heerst het licht en probeert het mijn scepter af te pakken,
poco andrà la sua tenzon, v’è sul Sol e sulla Terra: Distruzion!
het gevecht zal niet lang duren: over zon en aarde zal vernietiging heersen…

Zo, eej, da’s nogal: veel leuker dan het verhaaltje over de plot van Faust. Je
krijgt er kippenvel van terwijl je het zit te vertalen. Nooit gedacht trouwens,
dat het handig is als je als operazanger op je vingers kunt fluiten, zou ik best
willen kunnen.

De aria is eigenlijk een zware, fikse bas-aria en Terfel is een tamelijk lichte
bariton, maar hij zoekt het in het venijn en slaagt daar uitstekend in. Je zou er
bijna bas voor willen zijn. Ik zocht de aria op van andere grootheden en die
doen het prima, maar dat vuige, venijnige, snerende van Terfel krijgt niemand
te pakken. Garantie voor een prachtige avond in het Concertgebouw, al is het
dan met ‘Faust’ van Gounod en niet met Mefistofele van Boito!

 

 

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vocalies (472) 21 mei 2018

(Door Marlies)

U moet een beetje opschieten hoor, als u de nieuwe voorstelling van Opera
Zuid, Giuseppe Verdi’s  ‘Un ballo in maschera’ nog wilt zien.

Sorry dat ik niet eerder een stukkie er aan wijdde… ik was er effe niet… ik was
in ons geliefde Oostenrijk, zonder WiFi, zonder internet, zonder kranten,
maar mét echtgenoot, lekker eten en drinken, vier prachtige wandelingen, een
paar lekkere boeken en veel slaap… de ideale vakantie. Bij terugkomst zet ik
facebook open en zie dat de productie al begonnen is. Een speellijstje vindt u
onderaan dit stukkie.

Zin in een oud verhaal hierover?
Ik studeerde in 1989 in Salzburg (een zomer-cursus) en had via een mede-
cursist kaartjes voor de generale repetitie van deze prachtige Verdi-opera, in
het Festspielhaus. Von Karajan zou dirigeren… Het was allemaal te mooi om
waar te zijn. De gebeurtenissen in die week in vogelvlucht: Von Karajan sterft
op de bok tijdens een repetitie voor het Mozartrequiem in de Dom, Salzburg
in rouw én in rep en roer, Georg Solti neemt de directie voor ‘Un ballo’ over.
Hij besluit terecht geen pottenkijkers te willen tijdens de generale, dus
worden de kaartjes ongeldig verklaard.

Vocalies balen…. Of ik mijn geld terug gekregen heb kan ik me niet eens meer
herinneren. De mede-cursist had het onvoorstelbare genoegen er wél bij te
zijn. Hij was figurant en stond op het toneel op het moment dat Gustav III,
koning van Zweden, in 1989 gezongen door Placido Domingo, neergeschoten
(of neergestoken, daar mag ik vanaf wezen…) wordt. Zijn opmerking over
Domingo’s optreden zal ik nooit vergeten: “der Mann stirbt so schön…”

Op YouTube is trouwens de hele opera te vinden met Domingo in de hoofdrol
en inderdaad: hij kan heel mooi sterven….

Ik zocht de oude berichtgeving over deze gebeurtenissen weer eens op en zat
glimlachend de krantenartikelen te lezen.

Het is een geweldig opera trouwens. Verdi moest er een en ander aan
veranderen, vanwege politieke censuur, deed dat knarsetandend en gelukkig
is het verhaal genoeg overeind gebleven om een van de veel gespeelde opera’s
te blijven.

Het verhaal, kort:
Samenzweerders hebben het voorzien op koning Gustav III van Zweden. Zijn
vriend en adviseur Ankaström waarschuwt hem en helderziende madame
Ulrica Arvedson voorspelt ook de ellende. Gustav weigert het gevaar onder
ogen te zien. Hij heeft alleen oog voor Amelia,  Ankaström’s vrouw. De liefde
is wederzijds. Tijdens een ontmoeting tussen Gustav en Amelia, verschijnt
Ankaström. Hij herkent zijn gesluierde vrouw niet en wendt zicht tot Gustav,
die hij wil beschermen tegen de samenzweerders. Om die samenzweerders om
de tuin te leiden, wisselen de heren van kleding. Aangekomen in de stad
richten de samenzweerders zich tot de vermeende koning. Amelia werpt zich
tussenbeide, waardoor haar identiteit onthuld wordt. Ankaström sluit zich aan
bij de vijanden van de koning. Tijdens een gemaskerd bal volgt onafwendbaar
de ontknoping en gaat de voorspelling van madame Arvedson in vervulling.

Hier is het speellijstje:
26 mei, Breda, Chassé Theater
29 mei, Utrecht, Stadsschouwburg
2 juni, Tilburg, Schouwburg
5 juni, Scheveningen, Zuiderstrandtheater
7 juni, Venlo, Theater de Maaspoort
9 juni, Sittard, Schouwburg De Domijnen
12 juni, Hasselt, Cultuurcentrum – semiscenisch
14 juni, Heerlen, Parkstad Limburg Theaters
16 juni, Valkenburg, Openluchttheater – semiscenisch
19 juni, Rotterdam, Schouwburg
21 juni, Zwolle, Zwolse Theaters
30 juni, Bloemendaal, Openluchttheater Caprera – semiscenisch

Uiteraard is er meer informatie te vinden op de website én op de facebook-pagina van Opera Zuid.

In het filmpje de trailer van Opera Zuid, heerlijk: een traditioneel gezette Verdi-opera!

 

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vocalies (471) 11 mei 2018

(Door Marlies)

Op deze vrijdag tussen de twee halve finales en de finale van het Eurovisie-
songfestival in los ik het derde en laatste deel van mijn belofte in: u hebt nog
het verhaal te goed over ‘Peter Grimes’, de Britten-opera waarmee het Musico-
gezelschap in Düsseldorf haar reis naar het festival 20e eeuwse opera afsloot,
afgelopen zaterdag.

Moet ik trouwens nog iets zeggen of vinden van het optreden van Waylon
tijdens de halve finale van het Eurovisie Songfestival? Eigenlijk niet hè, het
past alleen in deze contreien als je het criterium ‘vocaal’ hanteert: ik schrijf
over en vind iets van klassieke muziek in het algemeen en van vocále klassieke
muziek in het bijzonder… Ik heb de act even achteraf bekeken op YouTube. Ik
kan het niet opbrengen naar de rest van het Songfestival te kijken, te
lawaaierig, te vals (in alle zinnen van het woord…).

Waylon zong zuiver en goed getimed en hij leek zelf ook te genieten van het
optreden, hetgeen ook een kwaliteit is, met alles wat er rondom hem gespeeld
heeft de afgelopen dagen. Ik kan hem benijden om het  – blijkbaar uit
vermogen – aan- en uit kunnen zetten van het ‘rafeltje’ in zijn stem. Het is
langs het randje, want het lijkt me niet goed voor je stembanden, maar hij
komt ermee weg en bij de mupkes van minder dan drie minuten af en toe zo’n
rafeltje zal wel geen kwaad kunnen. Mijn boodschap aan klassieke zangers:
probeer het niet in een opera- of operetteproductie of tijdens een Liedconcert,
dat doe je waarschijnlijk maar één keer en daarna zit je weer een hele tijd
thuis met gehavende stembanden en een overwerkte zangpedagoog (vraag
maar aan Adèle…).

Het dansje van de bandleden sloeg als k.. op dirk, pardon, als een tang op een
varken, maar het was niet zo erg als men op facebook en andere a-social
media wilde doen geloven. En dat Waylon een arrogante bal is met geweldige
zangkwaliteiten wisten we natuurlijk ook al lang… Bij mij gaat zijn geluid
altijd direct naar mijn hart en daardoor vergeef ik hem zijn arrogante gedrag.

Goed, Vocalies vind weer wat, blijkbaar ben ik terug op de rails…

Peter Grimes, dus…  Een  opera in een proloog en drie akten, met een libretto,
gebaseerd op het gedicht Peter Grimes.

Het verhaal  speelt zich af in een dorp aan de kust van Suffolk ergens in het
midden van de negentiende eeuw. Peter Grimes is een visser, die het niet heel
nauw neemt met de moraal en de wet (Ev’rybody’s got a little outlaw in ‘em,
ha, daar hebben we het linkje naar Waylon…).

Peter Grimes lijkt schuldig aan de dood van een van zijn scheepsjongens; het
lijkt een ongeluk. De driftige Grimes windt zich op over de onwil van de
dorsgenoten en gaat zijn eigenwijze en onafwendbaar dodelijke gang: hij
huurt een nieuwe scheepsjongen, mishandelt die en tijdens een gang in de
storm naar de vissersboot, valt de jongen van een klif. De dorpsgemeenschap
keert zich nu echt tegen Grimes en het kleine beetje goodwill wat hij nog over
had is nu helemaal weg.

De opera eindigt met een verwarde monoloog van Grimes. Hij vaart alleen
weg in een bootje en komt nooit meer terug. In het dorp herneemt iedereen de
dagelijkse gang van zaken alsof er niets gebeurd is…

Grimes is een zware rol die lang niet iedere tenor aan zal kunnen. Hij is niet
‘the good guy’ of de held, hetgeen in de opera de tenor bijna altijd wél is… en
rafeltjes zijn in zijn partij aan de orde van de dag… gevaarlijk dus…

Ik had graag een stukkie van de ‘madscene’ willen opladen, maar vond die wel
op YouTube, maar niet van de tenor die de rol van Grimes dit keer gezongen
heeft: Corby Welch.

Daarom een stukkie van de enscenering uit seizoen 2009-2010. Ik neem maar
even aan dat de Deutsche Oper am Rhein dit keer voor dezelfde enscenering
heeft gekozen.

 

 

 

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vocalies (470) 9 mei 2018

(Door Marlies)

De reis naar Düsseldorf voor Musico is al weer een p[aar dagen voorbij. De signalen
via facebook zijn dat het een goede reis was, met mooi weer en prachtige voorstellingen.

Zaterdagavond was er weer een ‘double bill’, dit keer in Duisburg (die hebben zo’n prachtig
’plechtig’ operagebouw met van die hoge Griekse zuilen, geweldig!). Weer twee eenakter
‘Ariane’ (door de Duitsers consequent ‘Ariadne’ genoemd) van Boruslav Martinů en
Il Pigmalione’ van Gaetano Donizetti.

Twee voor mij volstrekt onbekende eenakters, volgens mij weinig uitgevoerd.
Dat betekent best effe zoekwerk en inleeswerk. De plot van La Traviata schud
ik uit het hoofd zo uit mijn mouw, maar dit soort eenaktertjes zijn gemeen:
je moet er wat voor doen om ervan te kunnen genieten; dat ‘doen’ is trouwens erg leuk werk…

Daar gaat-ie:
De korte opera ‘Il Pigmalione’ is het eerste podiumwerk van belcanto-meester
Donizetti en vertoont de eerste tekenen van een artistiek drama. Pigmalione
(mocht de titel u bekend voorkomen: ja, George Berard Shaw maakte een bekend
toneelstuk gebaseerd op dit verhaal) haat vrouwen en legt zich toe op de beeldhouwkunst.
Hij maakt een vrouwelijk standbeeld… waarop hij prompt verliefd wordt. Op zijn
smeekbede wekt de liefdesgodin Aphrodite het standbeeld tot leven en Pigmalione
en het beeld worden een gelukkig paar.

Het werk ontstond in 1816 toen Donizetti studeerde bij Padre Mattei in Bologna.
Aha, en nou lees ik waarom ik niet van het bestaan van de opera afwist: Donizetti
was blijkbaar niet tevreden met de eenakter en smeet het ván zich… Later werd het
weer ontdekt en de première was op 13 oktober 1960 in Bergamo.

Ariadne/Ariane

In maar vijf weken componeert Tsjech Boruslav Martinů zijn eenakter over de
Kretenzische prinses Ariadne, haar stiefbroer Minotaurus en de Atheense held
Theseus. Het mythologische verhaal heeft veel kunstenaars geïnspireerd. Bij
Martinů krijgt het thema een diep psychologische dimensie die muzikaal
verbeeld wordt aan de hand van neoclassicistische, neo-barokke en impressionistische
klanken evenals elementen uit jazz en folklore. Ik hou van het vol-vette orkestreren
van Martinů. Hij heeft mooie dingen voor mannenkoor geschreven.

Geniet hieronder in het filmpje even van een leuke intro en toelichting op
de twee producties

I

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vocalies (469) 5 mei 2018

(Door Marlies)

Na een moeilijke periode pak ik vandaag de draad weer op. De laatste tijd was
de frequentie van berichtjes  laag, te laag, veel te laag. Het was een lastige tijd
en ik had nauwelijks inspiratie.

Er waren zwaardere zaken te verwerken dan de perikelen van de klassieke
muziek. Ik moest afstand doen van mijn allerbeste vriendin. Een proces dat al
lang geleden, bij mijn weten ergens  in 2011  begonnen was en waarvan we
geen idee hadden hoe lang het zou duren tot de kanker zou winnen.

Een tijd lang deden we net alsof er niks aan de hand was en maakten een
lange neus naar de kanker . . .  Maar ergens vorig jaar augustus was hij voor de
derde keer terug en dit keer definitief. Op 24 april jongstleden overleed ze, te
midden van haar gezin. We deden haar een kleine week later uitgeleide en ik
mocht daar verhalen van onze vriendschap en dat heb ik gedaan.

Geheel in haar geest probeer ik dus de draad weer op te pakken. Ik moest de
muziekreis naar Düsseldorf afzeggen; het zou zomaar hebben kunnen
gebeuren dat de vriendin tijdens of vlak voor die reis zou overlijden en ik
wilde bij haar en haar gezin zijn. Een lieve en zeer deskundige collega-
reisleider nam de reis over en heeft haar eerste twee eenakters in het Theater
van de Oper am Rhein er inmiddels opzitten.

Eerder had ik u beloofd u mee te laten genieten van de plots van de 20-ste-
eeuwse opera’s die het gezelschap in Düsseldorf gaat bekijken. Ik pik plots
hier op, mooie gelegenheid om er weer een beetje in te komen. In de loop van
de stukkies zal ik mijn sprankel wel weer terugvinden…

Gisteren zagen ze in Düsseldorf twee producties: ‘Lénfant et les sortilèges’ en
‘Petruschka’, de een een komische eenakter en de ander een ballet, de een van
Maurice Ravel en de ander van Igor Stravinsky.

Over L’enfant:
Omdat het kind onaardig en tegendraads is moet het voor straf in zijn kamer
blijven. Woedend slaat het de meubels in de kamer kort en klein en kwelt de
kat. „Ik ben boos en vrij!“ roept het triomfantelijk. Maar die triomf duurt niet
lang. Als in een nachtmerrie worden de beschadigde meubels levend en willen
zich wreken op de boosdoener. Zelfs de natuur en haar bewoners bedreigen
het kind. Dat begint te leren dat eigen daden consequenties hebben. Als het
tenslotte medelijden toont met het gewonde eekhoorntje eindigt het gespook,
tenminste… voor nu…

Over Petruschka:
Igor Strawinsky’s ‘Petruschka’ gooit de toeschouwer meteen in het uitgelaten
gedoe van een jaarmarkt, waar een onheilspellend uitziende schurk drie
poppen presenteert. Hij wekt ze met zijn toverkunsten tot leven: de kwetsbare
acrobate Ptitschka, de goedmoedige, on-opgevoede Patap en de streken
uithalende clown Petruschka.

Door hun sadistische meester tentoongesteld en gekweld, verlangen ze alle
drie naar vrijheid, maar het lukt uiteindelijk alleen Petruschka om te vluchten.
In een roes van nieuwe levensvreugde stort hij zich nieuwsgierig in het gewoel
van de jaarmarkt. Maar de vrijheid duurt niet lang…

Strawinsky’s als ballet wordt in de stijl van het Cirque du Soleil gebracht: een
combinatie van animatie en acrobatiek die de natuurwetten lijkt te tarten.
Toneel, animatie, klank en artiesten versmelten tot een ‘live-action-cartoon’
met muziek.

Het filmpje zegt meer over de beide stukken dan ik hier zou kunnen typen. Ze
moeten gisteren een prachtige avond gehad hebben daar in Düsseldorf…

 

 

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *